Αγαπημένοι/ες αναγνώστες/ριες
Είμαι στην ευχάριστη θέση να σας παρουσιάσω αυτή τη νέα γκραβούρα με τίτλο…
…VIRTUTE DUCE COMITE FORTUNA
─‘Με οδηγό την αρετή, με σύντροφο την τύχη’─
Το 1635, ο Henry Taunton, ένας εκδότης από το Λονδίνο, προσέλαβε έναν Άγγλο ποιητή, τον George Wither -1588-1667-, για να γράψει στίχους στα αγγλικά που θα συνόδευαν τις αλληγορικές πλάκες του Crispijn van de Passe -1564-1637-, ενός γνωστού Ολλανδού χαράκτη. Αυτές οι αλληγορικές πλάκες είχαν αρχικά σχεδιαστεί για ένα βιβλίο εμβλημάτων του Γερμανού ποιητή Gabriel Rollenhagen -1583-1619-.
Ο Henry Taunton δημοσίευσε το βιβλίο του George Wither με τον τίτλο Συλλογή αρχαίων και σύγχρονων εμβλημάτων, του οποίου το μοναδικό γνωστό άθικτο αντίτυπο φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο.
Η γκραβούρα που σας στέλνω είναι η νούμερο 139 και φέρει ένα γνωμικό στα λατινικά και στα αγγλικά.
VIRTUTE DUCE COMITE FORTUNA, ‘Με οδηγό την αρετή, με σύντροφο την τύχη’.
Good Fortune will with him abide, That hath true Vertue, for his guide, ‘Η καλή τύχη θα παραμείνει μαζί του, αν έχει την αληθινή αρετή για οδηγό’.
Και σας μεταγράφω την ισπανική μετάφραση του αγγλικού κειμένου που έγραψε ο George Wither προσπαθώντας να εξηγήσει την πλάκα:
«Ο Γρύπας είναι η έκφραση ενός πλάσματος που δεν βρίσκεται στους καταλόγους της φύσης, αλλά δημιουργήθηκε από εκείνους τους ευφυείς ανθρώπους που, για να δείξουν τα εσωτερικά πράγματα, σχεδίασαν εξωτερικές μορφές. Η μορφή που εκφράζει αυτή η φαντασία προήλθε από ένα πουλί και ένα θηρίο, ενσωματώνοντας, με τον συνδυασμό των μερών τους, τις αρετές τόσο του σώματος όσο και του νου. Και λέγεται ότι οι άνθρωποι ιππεύουν τις ράχες των Γρύφων όταν αυτές οι συνδυασμένες αρετές τους έχουν κάνει άξιους για αυτό.
Η Πέτρα που στηρίζει αυτό το θηρίο μπορεί να εκφράζει τη σταθερότητα και τη στιβαρότητα όλων των αληθινών αρετών. Αυτή η σφαίρα με τα μακριά φτερά, που φαίνεται να είναι στενά συνδεδεμένη με τα πάντα, συμβολίζει τα δώρα της μεταβαλλόμενης τύχης. Όλα αυτά μαζί σημαίνουν ότι, όταν οι άνθρωποι καθοδηγούνται από μια τέτοια αρετή, η καλή τύχη δεν μπορεί να απομακρυνθεί από αυτούς. Αν αυτό είναι αλήθεια ─και πιστεύω ότι είναι αλήθεια─, γιατί να γκρινιάζουμε, να θρηνούμε ή να στενοχωριόμαστε, σαν οι σπουδές μας ή οι ειλικρινείς προσπάθειές μας να στερούνται κάποιας δικαίωσης; Γιατί να πιστεύουμε ότι ο κόσμος μας έχει αδικήσει επειδή δεν ανήκουμε στους ευκατάστατους ανθρώπους που κερδίζουν κάθε μέρα, με δώδεκα ώρες εργασίας, περισσότερο από το μισθό δώδεκα μηνών; Αν δεν μπορούμε να δούμε την ανταμοιβή των προσπαθειών μας, θεωρούμε τα προσόντα μας μεγαλύτερα από ό,τι είναι. Αλλά αν είμαστε ικανοποιημένοι, η αξία μας είναι μεγαλύτερη. Και είμαστε πλούσιοι, ακόμα κι αν οι άλλοι μας θεωρούν φτωχούς».
Τι σημαίνουν όλα αυτά φίλοι και φίλες;
Για να εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο σε αυτά τα μυστήρια, ας ακολουθήσουμε τον μεγάλο Μυημένο Φουλκανέλι, ο οποίος στο έργο του Οι Φιλοσοφικές Οικίες μας λέει, προσπαθώντας να μας εξηγήσει ένα γλυπτικό σύνολο, τα εξής:
Στην κεντρική κολώνα του πρώτου ορόφου, παρατηρούμε ένα σύνολο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους εραστές και τους περίεργους της τέχνης του συμβολισμού. Αν και έχει υποφέρει πολύ και σήμερα προσφέρεται παραμορφωμένο, σχισμένο και διαβρωμένο από τον κακό καιρό, είμαστε παρ' όλα αυτά ικανοί να διακρίνουμε το θέμα του. Είναι ένας χαρακτήρας που κρατάει ανάμεσα στα πόδια του ένα γρύπα, τα πόδια του οποίου, εξοπλισμένα με νύχια, είναι πολύ έκδηλα, όπως επίσης και η ουρά λιονταριού που εκτείνεται από τους γλουτούς του, λεπτομέρειες που από μόνες τους επιτρέπουν την ακριβή αναγνώριση. […]
Αναγνωρίζουμε σε αυτό το μοτίβο ένα από τα σπουδαιότερα εμβλήματα της επιστήμης, αυτό που καλύπτει την προετοιμασία των αρχικών υλικών του Έργου. Ενώ όμως η μάχη ανάμεσα στο δράκο και τον ιππότη υποδεικνύει την αρχική σύγκρουση, τη μονομαχία των ορυκτών προϊόντων που προσπαθούν να υπερασπιστούν την απειλούμενη ακεραιότητα τους, ο γρύπας δείχνει το αποτέλεσμα της επιχείρησης, η οποία είναι στην πραγματικότητα καλυμμένη κάτω από μύθους που διατυπώνονται με ποικίλους τρόπους, που όμως όλοι δείχνουν τα χαρακτηριστικά της ασυμβατότητας, της φυσικής και βαθιάς αποστροφής που έχουν η μία για την άλλη οι ουσίες που πραγματοποιούν την επαφή.
Από την μάχη που ο ιππότης ή απόκρυφο θειάφι, δίνει ενάντια στο αρσενικούχο θειάφι του αρχαίου δράκου γεννιέται η αστρική πέτρα, λευκή, βαριά, λαμπερή σαν αγνός άργυρος και η οποία εμφανίζεται υπογεγραμμένη, φέροντας το αποτύπωμα της ευγένειας της, τη σφραγίδα της που μεταφράζεται εσωτεριστικά ως γρύπας, σίγουρη ένδειξη της ένωσης ανάμεσα στον αέρα και τη γη. […]
Έχουμε δει το πώς και ως αποτέλεσμα ποιας δράσης γεννιέται ο γρύπας, ο οποίος προέρχεται από τον Ερμογένη ή πρωταρχική υδραργυρική ουσία. Ο Υπερίων είναι ο πατέρας του Ήλιου. Είναι αυτός που απελευθερώνει από το δεύτερο λευκό χάος, σχηματισμένο από την τέχνη και αναπαριστώμενο από το γρύπα, την ψυχή που κρατά φυλακισμένη, το πνεύμα, φωτιά ή φως που είναι κρυμμένα κι το φέρει επάνω από τη μάζα, που έχει τη μορφή ενός καθαρού και διάφανου νερού: Spiritus Domini ferebatur super aquas. Γιατί η προετοιμασμένη ύλη, η οποία περιέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για το μεγάλο μας έργο, δεν είναι παρά μια γονιμοποιημένη γη, όπου βασιλεύει ακόμα μια κάποια σύγχυση, μια ουσία που κρατά μέσα στον εαυτό της το διασκορπισμένο φως που η τέχνη πρέπει να συγκεντρώσει και να απομονώσει, μιμούμενη τον Δημιουργό. Πρέπει να νεκρώσουμε και να αποσυνθέσουμε αυτή τη γη, γεγονός που αντιστοιχεί με το να σκοτώσουμε το γρύπα και να ψαρέψουμε το ψάρι ή να διαχωρίσουμε τη φωτιά από τη γη, το λεπτό από το χονδροειδές «ήπια και με μεγάλη επιδεξιότητα και σωφροσύνη», όπως διδάσκει ο Ερμής στον Σμαραγδένιο Πίνακα του. […]
Είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε ότι η σύντομη μα βίαιη μάχη που δίδεται από τον ιππότη -είτε το όνομα του είναι Άγιος Γεώργιος, Άγιος Μιχαήλ ή Άγιος Μάρκελος στη χριστιανική παράδοση, Άρης, Θησέας, Ιάσων ή Ηρακλής στους μύθους -παύει μόνο με το θάνατο και των δύο πρωταθλητών (ερμητικά, του αετού και του λέοντα) και τη συνένωση τους σε ένα καινούριο σώμα, του οποίου η αλχημιστική υπογραφή είναι ο γρύπας…».
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, αγαπητέ/ή αναγνώστη/ρια, το έμβλημά μας ενσωματώνει τη σύνδεση του ιερού Θειαφιού ─Φωτιά της Θεϊκής Μητέρας─ με τον εξαγνισμένο ή λευκασμένο Υδράργυρο, το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα τη λαμπρότητα που θα έχει η Φιλοσοφική Λίθος μας, η οποία θα μας κάνει ανίκητους απέναντι στη μετριότητα που περιβάλλει το ανθρώπινο είδος λόγω της πολλαπλότητας του Εγώ που φέρνουμε μέσα μας. Τα πάντα έχουν συνοψιστεί στην ένωση που πρέπει να πραγματοποιηθεί μεταξύ του σταθερού και του πτητικού ─το λιοντάρι είναι το σταθερό και ο αετός το πτητικό─.
Επομένως, η σφαίρα που συνδέεται με τον γρύπα του εμβλήματός μας δεν είναι άλλη από το ερμητικό χάος που τροφοδοτεί τις δυνάμεις της. Εξού και το χάος αυτό έχει φτερά, καθώς πρόκειται για τον Ερμή μας, ο οποίος είναι επιδεκτικός εξάχνωσης μέσω της αλχημικής μεταστοιχείωσης, για να μας χαρίσει τελικά τις διάφορες ικανότητες που ο ερμητισμός αποδίδει στο σπέρμα μας.
Ακριβείς είναι οι λέξεις της γκραβούρας όταν μας καλεί να εκτιμήσουμε τις ιδιότητες του ιερού σπόρου μας, μόλις τον φέρουμε σε επαφή με τα μυστήρια του Αρκάνο A.Z.F. Διότι, αν και ο κόσμος αγαπά τρομερά τα γήινα πράγματα, εμείς εκτιμούμε τα πράγματα του Πνεύματος, ακόμη και όταν πολλοί μας θεωρούν φτωχούς επειδή αγνοούν τη θεία χάρη που κατέχουμε. Γι' αυτό μας λέγεται ότι, αν καταφέρουμε να αποκτήσουμε εκείνη την πέτρα πάνω στην οποία στηρίζεται ο γρύπας, τότε θα έχουμε φτάσει σε μια μεγάλη κατάκτηση.
Αυτός είναι ο λόγος για τις μάχες που βλέπουμε στο κάτω δεξί μέρος της γκραβούρας, όπου ξεχωρίζει μια φιγούρα με μια λόγχη ─συμβολική─ που σκοτώνει πολλούς ανθρώπους ─ή ανεπιθύμητα ψυχολογικά στοιχεία─ που αξίζουν να εξαφανιστούν.
Βλέπουμε στη γκραβούρα μας μερικές ακτίνες φωτός που εκπέμπονται από τον ουρανό, σαν να βοηθούν τον αναζητητή της Αλήθειας στον αγώνα του ενάντια στα σκοτάδια.
Προσθέτω μερικές φράσεις για συλλογισμό:
«Η τύχη είναι πιο αντίθετη προς τον άνθρωπο που δεν τον αφήνει να απολαύσει αυτό που έχει, παρά προς αυτόν που του αρνείται ό,τι ζητά».
Πλάτωνας
«Ο Θεός δίνει κουκιά σε όσους δεν έχουν σαγόνια».
Φερνάντο δε Ρόχας
«Το κέρδος των μεν είναι η ζημιά των δε».
Μονταίν
«Η πραγματική δύναμη είναι αυτή που μας κάνει αδιάλλακτους όσον αφορά την αρετή».
Πλούταρχος
«Δεν μπορεί να αποκαλούνται εξαπατήσεις εκείνες που έχουν ως στόχο ενάρετους σκοπούς».
Θερβάντες
FAC QUOD FACIENDUM EST.
─‘Κάνε αυτό που πρέπει να γίνει’─.
KWEN KHAN KHU
